Over het varken en afscheid van Johan de tolk

Donderdag, 18 juni 2009

Ik word wakker van het gerinkel van geld. In de kamer naast mij, schud Jonathans vader geld uit een (spaar?)potje, rijdt z'n brommer (Honda, op afbetaling gekocht voor z'n werk) naar buiten. 's Nachts zet hij de brommer altijd in de ouderlijke slaapkamer. Hij vertrekt naar de stad om ontbijt te halen, lekkere dingetjes omdat ik hun speciale gast ben. Ik probeer nog wat te doezelen en ik hoor de moeder wat in huis rommelen. Yoan wordt wakker en gaat uit bed. Na een tijdje wordt ook Ana wakker. Ik glimlach naar haar en ze lacht terug. Een hele tijd liggen we elkaar aan te kijken, en ze geeft me haar ene oorbel. Ik zeg in het spaans dat ik weet dat de andere op het strand ergens ligt, en met grote treurige ogen kijkt ze me aan. Yang draait, en legt z'n benen over Ana's buik. Terwijl ik verwacht dat ze haar broertje wat weg zal duwen, doet ze dat niet. Ze draait haar hoofd naar hem toe en blijft een tijdje naar het slapende kind kijken. Dan tilt ze zijn arm op die op haar borst ligt, en kietelt hem even, waarop Yang zich omdraait. Glimlachend kijkt ze me aan. Na een tijdje wordt Yang ook wakker en gaan we uit bed. Ik ga even zitten op de bank, moeder is al buiten. Als ze binnenkomt omhelst ze me en vraagt of ik goed heb geslapen. Die woorden ken ik nu wel en ik antwoord bevestigend. Ze vraagt me of ik wil douchen en neemt me mee naar het hokje in Victoria's huis, naast de wc is een soort douchebak. Ze geeft me het stuk zeep en laat me alleen. Ik was mezelf op dezelfde manier zoals ik gister de kinderen waste. Ik schep het koude water uit de emmer naast me en kiep het over me heen. Brr, koud. Dit is nog eens milieuvriendelijk en besparend douchen ;-) en nog heerlijk ook!
Terug in huis kamt de moeder m'n haar terwijl de vader het eten klaar zet. Hij is helemaal naar Sosua gereden, (waar ons hotel staat, zo'n half uur rijden) om brood te kopen. Ik vind het bijzonder lief en bedank hem, maar voel me erg verlegen als ik besef wat dat allemaal wel niet gekost heeft. De afgelopen 3 dagen heeft vader niet gewerkt, (hij is taxi met z'n brommer) omdat hij het belangrijk vindt om bij mij te zijn nu ik er ben. En aangezien ze geen dag inkomen kunnen missen in principe, geeft dat zoveel weer voor mij...
Ik word samen met (de nog steeds verlegen) Jonathan aan tafel gezet en krijg een kop warme gekookte chocolademelk voor m'n neus. De drie verschillende soorten brood en broodjes worden op tafel gezet samen met een schaal verse ananas, en hij vraagt me of ik wil gaan eten. Ik baal ervan dat ik door die stomme diarree niet zoveel op kan. Gister had moeder me, via Johan, ook al gevraagd waarom ik zo weinig at, en ik heb het hem toen uit laten leggen. Ik deel elk broodje met Jonathan en hij doopt het witte brood in de chocomelk en eet het op. Ik doe dat ook en eet zoveel als ik maar kan. Zelf eten ze ook mee van het brood maar ze zitten in de deuropening. Ik bedenk me dat het hier juist een eer is om de gast alleen (met Jonathan dan) aan tafel te laten zitten, en dat dat in Nederland juist wat onbeleefd zou zijn. Grappig.
Mariluz, een nichtje is er ook en een neef die een klein beetje engels kan. Hij verteld me dat ze ook gesponsord wordt, ik reageer verrast, en ze haalt meteen haar brieven. Duidelijk een goed bewaarde schat en veel gelezen. Het ontroerd me...
Ik ga buiten onder de boom zitten met Jonathans vader en de kinderen. Na een tijdje ga ik binnen bij de moeder kijken of ik kan helpen. De afwas was al gedaan en nu was ze het huis aan het vegen met Yandi aan haar benen. Ik nam de bezem van haar over, en besefte dat het me nog niet eens was opgevallen dat er overal rommel en papiertjes lagen. Ik bedacht me dat poetsen hier veel minder belangrijk is. Aan een betonnen vloer valt ook weinig te poetsen en het huis is veel kleiner natuurlijk. Het is ook minder belangrijk. Alles en iedereen is zo relaxt, om jaloers op te worden. Dat is echt een van de mooiste aspecten hier, rustig en altijd vriendelijk voor elkaar. Al snel kwam de crew vanuit het hotel en ook zij kregen chocomelk en brood aangeboden. Ik dacht aan het meer dan overvloedige ontbijt in het hotel, en wist dat ze geen trek meer hadden. Maar ze namen wat.
Daarna doet Ida voor de camera een interview met mij hoe ik het vond en ik lig weer dubbel van het lachen als ik vertel over de electriciteit, Yang, en mijn nachtelijke wc bezoek bij de buren. Ida moet er ook erg om lachen maar ik heb mijn twijfels of ze wat kan met het interview. Aan Jonathans vader, die het vragend gadeslaat, legt Johan het verhaal van Yang uit en ook hij moet daarom lachen. Dan is het tijd om te gaan. Ik ga nl een cadeau voor de familie kopen. Een varken, zouden ze erg blij mee zijn, wordt er bedacht. Ik gruw van varkens, vind ze vies, en ik eet ook bijna nooit varkensvlees. Maar hier is een varken een soort verzekering of spaargeld. Je kunt het zwanger laten maken, zodat je de (vrouwelijke) biggen kunt verkopen. De mannetjes eten ze denk ik merendeel op. En als je een keer door bijv. ziekte heel krap bij kas zit, kan je het varken verkopen of opeten. We rijden naar een varkensboer en ik word meegenomen naar achter. Het stinkt er vreselijk en het ligt er vol met allerlei viezigheid. Tot overmaat van ramp MOET ik ook weer eens en blijkt de wc (eh...houten bak, gat erin...eronder diepe stinkende put...) naast de varkenshokken te staan. Jaggie!! ;-)
Ron gaat in een hok staan met een enorm varken, om de kleine varkens, waar ik er een van moet uit gaan kiezen, te kunnen filmen. Ik lig in een deuk als het varken aan Ron begint te snuffelen en knorrend achter hem aan loopt. Ook Bart, de geluidsman moet eraan geloven en gaat in het hok staan. Johan, mijn rechterhand ;-) staat bij me, en helpt me met praten met de boer. Ik mag er een uitkiezen en kies er een met veel bruine vlekken, zo een vind ik er minder vies uitzien dan zo'n beest met zo'n hele lichte huidskleur. De boer vist het dier aan haar oor uit het hok, en draagt het zo naar het huis. Het beest gilt moord en brand en ik kijk geshockeerd toe. Hij stopt het in een zak, en we betalen. 35 euro, en Ron had me beloofd om de helft te sponsoren. Voor de ouders van Jonathan een groot bedrag. Het beestje gaat in de kofferbak en is meteen stil. We rijden naar het huis van Jonathan. Als we vlakbij zijn stoppen we en doet de chauffeur een touw om het varken. En dan is het aan mij om het varken (als verrassing..) naar de familie te brengen. Ik probeer haar mee te trekken maar ze begint weer te gillen. Ik stop meteen, maar uit zich zelf verzet het beest geen stap. Er zit dus niks anders op om het beest maar, onder luid protest, mee te trekken. Optillen is voor mij echt geen optie. De familie, die voor het huis zit, kijkt me wat meewarig aan als ik ze het varken overhandig, en ik vraag me af of dit wel het schot in de roos is wat het team dacht. Maar na een paar minuten vraagt vader Ana om water te halen en hij begint het beestje te wassen. Er komt nog een emmer water en hij wrijft al het vuil eraf en kriebelt onder haar buikje. Het beest knort van genoegen en wrijft met de snuit in het water om er modder van te maken.
Ron merkt op:'Nou, dat beestje is er wel op vooruit gegaan, hij wast haar alsof hij net een nieuwe Porsche heeft gekregen', en ik moet daar vreselijk om lachen, wat een vergelijking. Maar het is wel zo, ik heb dit beestje een goed tehuis gegeven, en ik weet dat zeker als de vader mij bedankt voor dit nieuwe lid van het gezin ;-))
Ik stap met een tevreden gevoel in het busje en we rijden naar het project om te gaan lunchen. Alleen moeder blijft achter met Yandi, die nog steeds wat koorts heeft. De lunch is opnieuw heerlijk, rijst, gebakken bananen en gegrilde aubergine. Een snicker na ;-) Ik ga nog wat bij de kinderen zitten en praat met Johan. Het engels gaat me steeds makkelijker af, ik durf meer, en maal er niet meer om om fouten te maken. Gister had ik veel met Johan gelachen omdat ik steeds per ongeluk Nederlands tegen hem ging praten, waarop hij me dan met zo'n blik aan keek van 'Eh...', dan ontdekte ik het weer en lagen we allebei in een deuk. Ik besef dat we die middag afscheid van hem gaan nemen, en de tranen springen in m'n ogen bij die gedachte. Ik vraag hem of hij Ana wil vragen of ze nog meer oorbellen heeft, en ik kijk naar hem terwijl hij Ana roept, en met zijn arm om haar schoudertjes richting mij loopt. Hij praat met haar en gaat op een paar meter afstand van mij op een muurtje zitten en neemt haar handjes in de zijne. Het ontroert me en ik besef dat dat een van de dingen is waarom hij zo snel zo'n grote plaats in m'n hart heeft veroverd; zijn liefde voor alle kinderen, wat hij zo uitstraalt.
Hij komt naar me toe terwijl Ana terugrent naar haar vriendinnetjes en vertelt me dat dat inderdaad haar enige oorbellen waren en dat ze daarom zo verdrietig is. Ik weet genoeg ;-)
De familie wil naar huis, en vraagt me via Johan of ik meega om ze terug te brengen. Natuurlijk wil ik dat. Vader heeft 2 bordjes met eten meegenomen, 'voor mama' zet hij. Wat lief.
Als we er zijn vraagt Johan of ik nog met ze mee wil lopen, en ik besef dat dat de laatste keer zal zijn dat hij me kan vertalen. Ik stem toe, en we lopen naar het huis. Mama omhelst me en vraagt of ik echt pas zondag weer terug kom. Ik leg via Johan uit dat de crew nu een paar dagen rust heeft gepland, en dat we zondag nog komen en dan afscheid nemen. Ze zegt me via Johan dat ze zoveel van me is gaan houden en ik zeg dat dat wederzijds is. Ik neem de tijd om ze nog wat te zeggen en te vertellen hoeveel ze voor me betekenen. Johan vertaalt alles met veel gevoel in z'n stem. Dan neem ik afscheid met een warme handdruk van vader, een omhelzing van moeder en Jonathan komt zelf naar me toe om me een hand te geven. Ik moet me inhouden om hem geen grote knuffel te geven en ik neem me voor dat ik dat zondag echt wel ga doen. Ana geef ik een zoen op haar wang, en ze kijkt me verrast aan. De teenslippers die ik geleend heb van de moeder mag ik houden zegt ze, en ik weet nu al dat die versleten dingen mijn mooiste souvenir zullen zijn. Met een 'Hasta domingo'(tot zondag) stap ik met Johan weer in het busje en ik bedank hem weer voor zijn bijzondere medewerking. We pikken de crew op en ik laat het speelgoed bij het project achter. Johan gaat nog mee om iets te drinken en krijgt nog als bedankje een pakje Nederlandse stroopwafels ;-)
Met een omhelzing en een zoen neem ik afscheid van Johan, ik zal hem echt gaan missen.
Als ik op mijn kamer ben, komen de tranen toch, en ik weet niet goed of dat nu om het afscheid van Johan is of om het feit dat ik vanuit het warme gezin van Jonathan, weer terug ben in het nu zo kil voelende hotel...
Liggend op bed kom ik tot de conclusie dat de luxe van het hotel niet opweegt voor mij tegen het simpelere, maar liefdevolle leven bij Jonathan thuis. Ik ben liever bij hun. Maar ik weet dat ik een dag rust nodig heb, het is emotioneel best veel voor me, deze reis en alles wat erbij komt kijken.
En afscheid nemen heb ik altijd al moeilijker dan moeilijk gevonden, dus ook nu. Ik schrijf het van me af, en bewonder het onweer boven de zee waar ik van uit mijn hotel kamer zicht op heb. We eten weer laat die avond, en ik ga daarna meteen naar bed. De luxe van het eten en het hotel voelt vreemd aan...
Ik hoop dat ik goed kan slapen deze nacht, en morgen mijn zinnen wat kan verzetten, en op een rijtje kan zetten voor mezelf of ik nog een extra dag en/of nacht bij Jonathan wil zijn....