Toen we arriveerden bij het project werden we weer hartelijk begroet, allerlei mensen en kinderen komen je een hand geven. De fanfare stond weer opgesteld, en begon met spelen zodra de rest er ook was.
Molly voegde zich al snel bij me, ze had een mandje met speldjes die ze bij iedereen op deed. Isaac zag ik nergens.
We liepen achter de fanfare aan de poort door, de 'kerk' in; een overkapping was het eigenlijk meer. Ik zag Isaac bij het muziekteam staan en zwaaide. De projectdirectrice opende met gebed, en toen begon de 'zangdienst'. En wat bleek; ik heb blijkbaar één van de leiders van het aanbiddingsteam (zo noemen ze degene die 'voorzingt') gesponsord! ;-)
Isaac begon met zingen, hij zong een regel voor en de achtergrondzangers en wij zongen het na, zo gaat dat hier vaak. Er was een drummer en een mannetje achter het keyboard. Ik heb het idee dat de liedjes ter plekke geïmproviseerd worden door de zangleider, Isaac in dit geval.
Hij was duidelijk in z'n element, en ik vond het mooi om dat te zien.
Nadat hij een poos gezongen had, liep de projectdirectrice het podium op, en dat was blijkbaar het teken dat we verder gingen met het programma.
Daarna kwamen er allerlei mensen aan het woord. Het bleek dat Molly's vader er ook was; hij is 1 van de staffleden van het project, hij helpt bij het begeleiden van de kinderen.
Er was ook een vrouw, Millie, ik denk ongeveer 50 jaar, ook een stafflid, die vertelde dat ze geen familie meer had. Heel haar familie was vermoord in die oorlog. Daarna is ze tot geloof gekomen en heeft ze de daders vergeven. Jaren geleden waren er 2 kinderen naar haar dorp gekomen die waren gevlucht uit Congo en niemand meer hadden. Ze heeft ze in huis genomen en zorgt voor hen.
Ongelofelijk wat een kracht en vrede die vrouw uitstraalde.
Een jeugdpastor kwam aan het woord, en hij las voor over het verhaal van de weduwe uit Zarfath, die van haar laatste beetje olie en meel een koek voor Elia bakte, en waar daarna het wonder gebeurde dat de olie en het meel niet opraakte, tot de hongersnood voorbij was. De pastor haalde ook het verhaal van de arme weduwe aan die, ten tijde van Jezus, haar laatste muntje in de geldkist wierp, terwijl Jezus het zag, en hij zei dat zij meer had gegeven dan de rijke Farizeeën. Hij legde uit dat er verschil zit tussen 'geven', en 'geven'. Geef je van je overvloed, een gedeelte, zodat je weet dat je zelf nog (meer dan) genoeg overhoudt, of geef je (van) het laatste beetje wat je hebt?
Als je geeft van het laatste beetje dat je hebt, komt er meer vertrouwen in God bij kijken, dan wanneer je geeft van je overvloed en weet dat je jezelf prima kan redden.
Toen richtte hij zich tot ons, als sponsors, en bedankte ons voor onze opoffering, en zei dat het voor ons ook vast regelmatig moeilijk was, en dat hij het bijzonder vond dat wij deelden van ons 'kleine beetje' met een kind, die we niet eens kenden.
Ik voelde me verward en beschaamd. In tegenstelling tot wat de man dacht, horen wij bij de 2e groep; wij geven van uit onze overvloed. We houden zelf meer dan genoeg over om van te leven.
Ik dacht aan wat ik gister schreef; dat Isaac sponsoren voor mij is als 'de rand van mijn akker' en de 'schoof van mijn kar'. Ik deel terwijl ik weet dat ik genoeg heb. Hoewel dat geen schande is, maakte het me zo nederig, met het verhaal van de pastor in m'n achterhoofd.
Daarna kwam het volgende onderdeel; de bisschop (ik schat hem 60 jaar oud) uit de regio was er ook bij, om het nieuwe gebouw met klaslokalen dat onlangs gebouwd was, waar wij als groep geld voor hadden ingezameld, officieel te openen. Hij verteld hoe het project hier is ontstaan, dat hij tijdens de oorlog hier zoveel ellende heeft gezien, en probeerde te helpen waar hij kon, maar het altijd te weinig was. Hoe toen Compassion langszij is gekomen, en heeft aangeboden om samen te werken. Vanaf toen kon hij langdurige hulp beginnen te geven, door de mensen weer nieuwe hoop te geven.
Omdat hij al zolang in de regio werkte, is hij precies de man die je nodig hebt als je wil beginnen om (blijvende) hulp te bieden; hij kent ontzettend veel mensen en weet welke gezinnen het allerarmst zijn. Compassion wil zoveel mogelijk gezinnen helpen, dus in principe wordt vanuit elk gezin, 1 kind in het sponsorprogramma opgenomen, en niet bijv. alle kinderen van 1 gezin. Dat is dan meestal het jongste kind; want hoe jonger het kind, hoe beter het te vormen is.
Het is heel gewoon hier dat kinderen die een goede baan hebben, elke maand hun gezin daarmee ondersteunen. Zo vertelde Isaac bijvoorbeeld dat zijn oudere broer, werkt in Murchison Falls nationaal park, waar wij ook geweest waren, van het geld wat hij verdient betaald zijn broer het schoolgeld voor Isaac, omdat de vader dat niet kan. Dus als een kind opgenomen wordt in het project; geeft dat de familie hoop, dat kind maakt meer kans op een betere baan later, zodat dat vooruitgang betekent voor de familie.
Compassion maakt bij het selecteren van kinderen in armoede geen onderscheid qua geloof. Maar ouders moeten er wel achter staan dat de kinderen de Bijbelverhalen horen op het project en over Jezus wordt verteld. De projectdagen zijn vaak op de zaterdagen, en vaak zit het project bij/naast de kerk. Op zondag komen de kinderen daar vaak naar de kerk. En de ouders komen vaak mee. Het is dus ook een soort indirecte manier van evangeliseren.
Daarna kregen we weer wat te eten aangeboden, pinda's, een soort zoetige oliebol (zonder rozijnen natuurlijk ;-) en een samosa. Isaac, Molly en ik gingen bij elkaar zitten, en ik begon een gesprek met hen over de impact van brieven van sponsors op de sponsorkinderen. Ik wist dat Isaac nooit brieven had gekregen, maar Molly wel vertelde ze. Om de beurt vertelden ze, het was best rumoerig en ik heb soms moeite om hun engels te volgen (en zij het mijne ;-) maar ik pikte eruit op dat kinderen graag post krijgen van hun sponsor, ze vinden het niet alleen interessant maar voelen zich daardoor ook geliefd en gezien.
We gingen naar buiten, voor de officiële opening van de lokalen. Het lint werd doorgeknipt, en we mochten binnen kijken. Het zag er heel goed uit, netjes in de verf en met vrolijke muurtekeningen. In 1 lokaal stonden een aantal computers op een rij; daar werken vooral de tieners op.
Daarna werd er een inventarisatie gemaakt voor de huisbezoeken. Er waren heel wat groepsleden die een kind gesponsord hadden in dit project, en iedereen mocht bij zijn eigen sponsor gezin op bezoek. De andere groepsleden zouden hier blijven, om nog te helpen bij het klussen.
We reden met de bus naar het huis van Isaac, en hij bracht me naar zijn huisje. Zijn vader en stiefmoeder verwelkomden me, en er waren ook 2 zussen, waarvan 1 twee kinderen had. In de deuropening hing een laken, en daarna stond je meteen in de kamer. Daar stonden stoelen klaar waarop de gasten en de mannen van de familie gingen zitten. De vrouwen zaten op de grond, op een mat. Als vrouwen en kinderen je hier begroeten, gaan ze voor je door de knieën, daarmee tonen ze respect. Als je op een stoel zit, en je wordt bediend met eten en drinken, dan doen de vrouwen dat op hun knieën, zodat ze nooit boven hun gasten uitsteken, dat zou respectloos zijn.
De vader stelde zijn gezin voor, en ik liet foto's zien van mijn gezin en vertelde erover. Dat vonden ze erg leuk. Isaac pakte een foto van de muur, waarop zijn moeder stond, die onlangs is overleden, en liet de foto aan me zien.
Behalve Isaac, waren Molly en 2 Ugandese Compassion medewerkers, waarvan 1 Molly's vader was, ook meegekomen. We kregen allemaal een flesje water en een flesje met frisdrank.
De ene medewerker vertelde me dat de familie eten had klaar gemaakt, dat het de gewoonte is om met gasten te eten. Het bloed steeg me naar de wangen. Vanuit Compassion is ons afgeraden om zelf bereid voedsel bij mensen thuis te eten, vanwege de hygiënische omstandigheden kunnen wij ziek worden daarvan. Ik zou dus moeten gaan zeggen dat ik het niet zou eten, en dat is in deze cultuur uiterst onbeleefd. Bij de andere huisbezoeken waren we steeds met meerdere groepsleden en was er meestal iemand bij van de Nederlands Compassion staff, en zij legden het uit en bedankten dan namens de groep.
Ik realiseerde me dat ik nu alleen was als enige blanke, en ook nog eens in het huis van mijn eigen sponsorkind... ik voelde me vreselijk gegeneerd. Ik legde uit aan het Ugandese stafflid dat ik het niet kon eten, vanwege de regels en m'n gezondheid. Hij bracht het over naar de ouders, en de hele kamer keek me verward en teleurgesteld aan ;-(
Rare blanken ook ;-)
Er viel even een ongemakkelijke stilte, maar daarna praten ze verder met elkaar, en werd ik een tijdje (wellicht onbedoeld) genegeerd. Isaac zat regelmatig op z'n mobiel (puber ;-) en ik durfde hem niet aan te kijken. De vader vertrok naar buiten, en kwam even later terug met voorverpakte koekjes en vroeg of ik die wel mocht eten. Ja, alles wat voorverpakt is mag wel, dus ik nam ze aan en bedankte hem.
De stiefmoeder ging gehurkt bij iedereen langs met een teil met water, zeep en een handdoek om de handen te wassen voor het eten. Ik werd overgeslagen ;-) al kwam ze het later nog wel doen, toen ik het vroeg. (ik hoop maar dat die vraag niet onbeleefd was...;-) Vanwege de hitte ben je snel plakkerig, en dan is het heerlijk om wat vaker je handen te wassen.
Terwijl iedereen genoot van de rijst met kip, at ik de biscuitjes.
Na het eten, zei de Ugandese Compassion medewerker dat de familie me een (levende) kip aan wilde bieden, als dank dat ik hun zoon sponsor. Oh nee he.... ook dat nog....cadeaus weigeren is óók uiterst onbeleefd, en wat moest ik met een levende kip!? Soms kan je hem aannemen, en dan onderweg terug bijv. een Ugandees blij mee maken, maar ik moest daarna ook nog naar Molly thuis en terug naar het project, dus dat was niet echt een optie. (later hoorde ik dat een ander stel ook een kip hadden gekregen, en die hem mee hadden genomen naar het project en hem daar bij de keuken had ingeleverd, ook een goed idee, maar daar kwam ik helaas niet op ;-)
Ik moest dus voor de 2e keer iets uitleggen; dat ik het heel erg waardeerde, maar kippen mogen niet mee het vliegtuig in, dus dat was wel een probleem. Dat snapten ze wel, en ze baalden. Er werd nog wat overlegd in hun eigen taal, en de medewerker zei dat ze me de kip toch wilden geven, maar dan vooral symbolisch, dat zouden ze dan op de foto zetten. Dat vond ik prima. Ik ben gelukkig niet bang voor kippen ;-) dus ik stond op, en pakte de kip aan, even op de foto en het dier mocht weer naar buiten ;-)
Later kwam Isaac naar me toe met 2 knuffels die hij me gaf; voor in m'n kinderopvang, zei hij. Ik bedankte opgelucht.
Als je op huisbezoek gaat bij iemand, krijg je van Compassion altijd een big shoppertas mee vol met etenswaren; suiker, rijst, olie en ook zeep waar ze de kleding mee wassen. Ik overhandigde de tas aan de familie, en dat moment werd ook gefotografeerd.
Inmiddels zaten we er zeker al 3 kwartier, de bus die ons had afgezet, zou ook nog naar een ander gezin rijden, en ons dan weer oppikken, dus we moesten wachten op de bus.
Isaac's 2 jarige nichtje Deborah kwam binnen en ik pakte het vis-hengelspel weer uit m'n tas, na even voordoen snapte ze het hoe het moest, maar ze durfde nog niet zo dichtbij te komen. De moeders moesten lachten en gingen het voordoen, en na een tijdje durfde ze wel. Ik gaf Tillo aan Molly, en zij liet hem praten tegen Deborah, die stond op afstand met grote ogen toe te kijken. De mannen vonden het ook grappig, en moesten het ook eens proberen ;-)
Toen kwam de bus, en moesten we afscheid nemen. Het vis-spelletje gaf ik aan Deborah en ik ging nog snel op de foto met baby neefje Darius.
Op naar het huis van Molly, en ik hoopte uit de grond van m'n hart dat nog meer culturele missers me daar bespaard zouden blijven. De vader van Molly is een fijne vrolijke man, en wat meer open-minded kon ik merken. We stopten eerst bij een stuk grond, met een half afgebouwd huis erop. Ik werd enthousiast mee getroond en de vader vertelde dat dat hun nieuwe huis wordt, op hun eigen stukje grond. Ze bouwen er al jaren aan, en van de gift die ik eind vorig jaar had gestuurd hadden ze 5 zakken cement kunnen kopen, en dus weer een flink stuk kunnen metselen. Kijk zei hij, heel dat stuk waarvan de voegen nog licht van kleur zijn, dat hebben we gemetseld van jouw geld, en trots poseerden ze in de deuropening. Mijn hart werd langzaam weer wat lichter door hun blijdschap.
Steeds als ze weer een beetje geld hebben, bouwen ze weer een stukje verder. De stenen bakken ze zelf, in een zelfgemaakt oventje daarvoor die stond naast het huis. Ik zei dat het nog veel werk was; dat beaamden ze, maar Isaac zei vol vertrouwen tegen Molly; dat gaat goed komen.
Toen we terug naar de bus liepen, bleef ik wat achter lopen met Lilian van Compassion Uganda, en informeerde hoeveel er nog nodig zou zijn om het huis helemaal af te maken, ze noemde een bedrag in Ugandese shillings, en ik had geen idee ;-) ik vroeg haar hoeveel dat ongeveer in euro's was, ze zei meer dan 1000 euro. Er moet nog een dak op (daar gebruiken ze hier meestal ijzeren golfplaten voor) en de vloer moet nog gemaakt worden, er is nog meer cement nodig en er moeten ramen/kozijnen en deuren in, die worden hier gemaakt van staal had ik al gezien. Ai... dat is wel veel...zeker voor de mensen hier.
Af en toe maar proberen een extra gift te sturen dan ;-)
Daarna reden we door naar het huis waar Molly momenteel woont, ze huren dat huisje. Moeder kwam me al 'jodelend' tegemoet. We zaten op de veranda, en kregen meteen 2 flesjes frisdrank. Tot mijn grote opluchting bleef het daarbij. Op mijn vraag mocht ik Molly's kamer even zien, ze sliep in het schuurgedeelte, er was een gordijn opgehangen in het midden, en achter het gordijn sliep ze. Ze had een houten bed, dat was goed om te zien, want veel mensen slapen op de grond.
Vader liet me ook de andere kamer zien, waar ze aten. En de keuken was in een apart gebouwtje, daar koken ze op 3 stenen, gelegd in een driehoek waar ze de pan op zetten, en daartussen maken ze dan een vuur.
Wat me opviel was dat de vader alles enthousiast liet zien, en vertelde zonder schaamte, hij vond het echt leuk om me er over te vertellen en alles te laten zien. Bij eerdere huisbezoeken met de groepsleden waren er toch vaak de neergeslagen ogen, heel weinig zeggen en de voelbare schaamte. Dit voelde alsof ik bij goede kennissen even op bezoek kwam.
Omdat we bij Isaac te lang waren geweest, konden we bij Molly niet lang blijven. Ik overhandigde weer de tas met etenswaren en Molly gaf me, giegelend, een ingepakt cadeau. Ik pakte het uit, en er kwam een zelfgemaakt toilettasje uit, gemaakt met kralen, zoals je die hier veel ziet, ze leren ze maken op het project. En een lijst, met daarin een foto van Molly met een bedank-tekst erin. Heel lief.
We vertrokken terug naar het project, daar aangekomen waren de groepsleden al het zegenlied aan het zingen voor de project staff en de kinderen. Wij hadden de lunch gemist, en mochten dus nog even eten. Mijn maag voelde als een steen, de spanning vanwege de lastige situaties zat nog steeds in m'n lijf en ik wou niet eten, maar haalde wel Isaac en Molly om te eten. Isaac vond het niet goed dat ik niets at, want ik had heel de middag nog niks op zei hij. Vooruit, ik at een banaan.
Ik maakte nog een praatje met Millie, uit bovenstaand verhaal. Isaac kwam erbij staan, en ze zei dat hij een goede jongen is, heel behulpzaam en vriendelijk.
Er was 1 jongetje in het project, Mogan, dat steeds als een schaduw bij Isaac was, hij liep rond, foto's te maken met Isaac's telefoon en ik zag dat Isaac's ogen oplichten elke keer als hij met dat ventje bezig was. Later hoorde ik dat Isaac en Mogan goede vrienden zijn, volgens Isaac zelf, en van de sponsors van Mogan begreep ik dat Isaac veel met Morgan optrekt en hem een beetje 'coached'. In het project koppelen ze regelmatig jongere kinderen aan tieners, dat de ouderen de jongeren helpen op allerlei vlakken en zo zijn Isaac en Mogan ook aan elkaar gekoppeld.
Het was tijd om afscheid te nemen, en we liepen gezamenlijk naar de bus, de sponsors van Mogan en Mogan zelf liepen ook mee. Ik knuffelde m'n tieners voor de laatste keer, en ging de bus in. Ik keek ze na, toen Isaac en Molly samen met Morgan tussen zich in, terug naar binnen liepen bij het project.
